Συνέντευξη στη Δρ. Μάρθα Θεοδώρου
Γιατί αποφασίσατε, ως Γενικός Διευθυντής της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, να εστιάσετε την Έκθεσή σας στην 114η Διεθνή Συνδιάσκεψη Εργασίας στο πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί και πρέπει να αξιοποιηθεί για την αξιοπρεπή εργασία;
Αυτός ο προβληματισμός είναι ιδιαίτερα επίκαιρος διότι η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) μεταμορφώνει ήδη τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε, παράγουμε και οργανώνονται οι οικονομίες μας. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν η ΤΝ θα διαμορφώσει το μέλλον της εργασίας, αλλά αν μπορούμε να διαμορφώσουμε την ΤΝ έτσι ώστε να προάγει την κοινωνική δικαιοσύνη και την αξιοπρεπή εργασία.
Όπως και οι προηγούμενες τεχνολογικές επαναστάσεις, η ΤΝ παρουσιάζει τόσο ευκαιρίες όσο και κινδύνους. Μπορεί να ενισχύσει την παραγωγικότητα, να βελτιώσει την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία και να υποστηρίξει τους εργαζομένους και τις επιχειρήσεις. Αλλά χωρίς την κατάλληλη διακυβέρνηση, θα μπορούσε επίσης να βαθύνει τις ανισότητες, να διευρύνει τα χάσματα δεξιοτήτων και να υπονομεύσει τα θεμελιώδη δικαιώματα στην εργασία.
Προτεραιότητα της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) είναι να διασφαλίσει ότι η ΤΝ θα έχει στο επίκεντρό της τον άνθρωπο. Αυτό σημαίνει προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων, επένδυση στις δεξιότητες, ενίσχυση της κοινωνικής προστασίας και παροχή δυνατοτήτων στις επιχειρήσεις να καινοτομούν. Πάνω απ' όλα, σημαίνει ότι κυβερνήσεις, εργοδότες και εργαζόμενοι πρέπει να διαμορφώσουν αυτή τη μετάβαση από κοινού μέσω του κοινωνικού διαλόγου.
Τελικά, η ΤΝ θα πρέπει να κριθεί όχι μόνο από τις τεχνολογικές της εξελίξεις, αλλά και από το αν δημιουργεί καλύτερες θέσεις εργασίας, ισχυρότερες επιχειρήσεις και οικοδομεί πιο συμπεριληπτικές και ανθεκτικές κοινωνίες.
Η φετινή Διεθνής Συνδιάσκεψη Εργασίας υιοθέτησε τη Σύμβαση αριθ. 193 για την αξιοπρεπή εργασία στην οικονομία της πλατφόρμας. Γιατί είναι τόσο σημαντική αυτή η Σύμβαση και πώς θα μπορούσε η εφαρμογή της να επηρεάσει τον κόσμο της εργασίας σήμερα;
Η Σύμβαση αριθ. 193 αποτελεί ένα επίτευγμα-ορόσημο. Είναι το πρώτο διεθνές πρότυπο εργασίας για την αξιοπρεπή εργασία στην οικονομία της πλατφόρμας.
Η Σύμβαση αναγνωρίζει τόσο τις ευκαιρίες όσο και τις προκλήσεις των ψηφιακών πλατφορμών εργασίας. Επιδιώκει να διασφαλίσει ότι οι εργαζόμενοι σε πλατφόρμες, ανεξάρτητα από το καθεστώς απασχόλησής τους, απολαμβάνουν θεμελιώδη δικαιώματα στην εργασία και κατάλληλη προστασία, ενώ παράλληλα υποστηρίζει τη δημιουργία ευκαιριών αξιοπρεπούς εργασίας, σταδιοδρομίας και ανάπτυξης δεξιοτήτων στην οικονομία της πλατφόρμας.
Η σημασία της εκτείνεται πέρα από την εργασία σε πλατφόρμες. Αποδεικνύει ότι η τεχνολογική αλλαγή μπορεί να ρυθμιστεί με τρόπους που θέτουν τον άνθρωπο στο επίκεντρο και ότι η καινοτομία και τα δικαιώματα των εργαζομένων μπορούν να προχωρήσουν μαζί.
Η Σύμβαση αποτελεί επίσης σημαντικό παράδειγμα της δύναμης της τριμερούς προσέγγισης της ΔΟΕ. Μέσω του κοινωνικού διαλόγου, οι κυβερνήσεις, οι εργοδότες και οι εργαζόμενοι κατέληξαν σε συμφωνία σχετικά με ένα κοινό πλαίσιο για έναν από τους ταχύτερα μεταβαλλόμενους τομείς της αγοράς εργασίας. Με τον τρόπο αυτό, απέδειξαν ότι τα διεθνή πρότυπα εργασίας εξακολουθούν να παρέχουν το θεμέλιο για τη διακυβέρνηση των νέων μορφών εργασίας.
Γιατί ήταν σημαντικό για τη Διεθνή Συνδιάσκεψη Εργασίας να διεξαγάγει συζήτηση σχετικά με την ισότητα των φύλων στον κόσμο της εργασίας;
Η ισότητα των φύλων βρίσκεται στο επίκεντρο της εντολής της ΔΟΕ και είναι απαραίτητη για την επίτευξη της κοινωνικής δικαιοσύνης. Παρόλο που έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος, οι γυναίκες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν επίμονες ανισότητες στη συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό, τις αμοιβές, τις ευκαιρίες σταδιοδρομίας και την πρόσβαση σε αξιοπρεπή εργασία.
Αυτές οι προκλήσεις καθίστανται ακόμη πιο σημαντικές καθώς η ΤΝ, η ψηφιοποίηση, η κλιματική αλλαγή και οι δημογραφικές μεταβολές αναδιαμορφώνουν τις αγορές εργασίας. Αν η διαχείρισή τους γίνει σωστά, αυτές οι μεταβάσεις μπορούν να διευρύνουν τις ευκαιρίες για τις γυναίκες.
Χωρίς όμως σκόπιμη δράση, κινδυνεύουν να ενισχύσουν τις υφιστάμενες ανισότητες.
Η Διεθνής Συνδιάσκεψη Εργασίας επιβεβαίωσε ότι η ισότητα των φύλων πρέπει να ενσωματωθεί σε όλες τις πολιτικές για την απασχόληση, την αγορά εργασίας, την κοινωνική προστασία, τη φροντίδα, τις δεξιότητες και τις επιχειρήσεις. Κατέδειξε επίσης την αξία του κοινωνικού διαλόγου για την οικοδόμηση συναίνεσης γύρω από πρακτικές λύσεις, σε μια εποχή που οι συζητήσεις για την ισότητα των φύλων γίνονται ολοένα και πιο πολωμένες.
Η προώθηση της ισότητας των φύλων δεν είναι μόνο ζήτημα δικαιωμάτων. Είναι επίσης ουσιώδης για την οικοδόμηση ισχυρότερων οικονομιών, πιο παραγωγικών αγορών εργασίας και πιο ανθεκτικών κοινωνιών.
Ποια ήταν τα αποτελέσματα της συζήτησης της Διεθνούς Συνδιάσκεψης Εργασίας για τον κοινωνικό διάλογο και πώς μπορεί ο κοινωνικός διάλογος να παραμείνει αποτελεσματικός καθώς οι αγορές εργασίας συνεχίζουν να αλλάζουν ραγδαία;
Η Διεθνής Συνδιάσκεψη Εργασίας επαναβεβαίωσε ότι ο κοινωνικός διάλογος και ο τριμερής χαρακτήρας παραμένουν θεμελιώδεις για τη δημοκρατική εργασιακή διακυβέρνηση. Δίνουν τη δυνατότητα στις κυβερνήσεις και στις οργανώσεις των εργοδοτών και των εργαζομένων να διαχειριστούν από κοινού τις αλλαγές, να οικοδομήσουν εμπιστοσύνη και να αναπτύξουν ισορροπημένες λύσεις που προάγουν την αξιοπρεπή εργασία, την παραγωγικότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη.
Τα συμπεράσματα τόνισαν ότι ο αποτελεσματικός κοινωνικός διάλογος εξαρτάται από ισχυρούς εργασιακούς θεσμούς, αντιπροσωπευτικούς κοινωνικούς εταίρους, σεβασμό στην ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και στις συλλογικές διαπραγματεύσεις, καθώς και από τη δέσμευση για καλή πίστη.
Καθώς οι αγορές εργασίας μετασχηματίζονται από την ΤΝ, την κλιματική αλλαγή, τις δημογραφικές τάσεις και την οικονομική αβεβαιότητα, ο κοινωνικός διάλογος πρέπει να παραμείνει συμπεριληπτικός, έγκαιρος και επικεντρωμένος σε πρακτικά αποτελέσματα. Η Συνδιάσκεψη ενίσχυσε επίσης την εντολή της ΔΟΕ να υποστηρίζει τα Κράτη Μέλη μέσω προτύπων, ανάπτυξης ικανοτήτων, έρευνας και αναπτυξιακής συνεργασίας.
Θεσμοί όπως η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή της Ελλάδος (Ο.Κ.Ε.) διαδραματίζουν ουσιαστικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια, παρέχοντας έναν αξιόπιστο χώρο για διάλογο και βοηθώντας στην οικοδόμηση συναίνεσης γύρω από περίπλοκες μεταρρυθμίσεις.
Η ανεργία των νέων και η επισφαλής εργασία των νέων παραμένουν. Ποιες πολιτικές και ποια βήματα συνιστά η ΔΟΕ στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής προκειμένου να διασφαλίσουν ότι οι νέοι μπορούν να κερδίζουν τα προς το ζην αξιοπρεπώς, με κοινωνική προστασία και σταθερότητα;
Οι νέοι αντιμετωπίζουν αυξανόμενη αβεβαιότητα σε ένα κρίσιμο στάδιο της ζωής τους. Όταν δυσκολεύονται να αποκτήσουν πρόσβαση σε αξιοπρεπή εργασία, δεν πλήττονται μόνο οι δικές τους προοπτικές, αλλά και η ανθεκτικότητα των οικονομιών και των κοινωνιών μας.
Οι αιτίες είναι γνωστές: Οικονομική αβεβαιότητα, γεωπολιτικές εντάσεις, βραδύτερη δημιουργία θέσεων εργασίας και ραγδαία τεχνολογική αλλαγή. Η κεντρική πρόκληση είναι ότι η ποιοτική απασχόληση δεν συμβαδίζει με τον αριθμό των νέων που αναζητούν ευκαιρίες. Η αντιμετώπιση αυτής της πρόκλησης απαιτεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση. Ως εκ τούτου, η ΔΟΕ υποστηρίζει μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που συνδυάζει οικονομικές και τομεακές πολιτικές με επίκεντρο την απασχόληση, υποστήριξη της ανάπτυξης επιχειρήσεων, ποιοτική εκπαίδευση και μαθητεία, δια βίου μάθηση, αποτελεσματικές υπηρεσίες απασχόλησης και ισχυρή κοινωνική προστασία. Οι πολιτικές που ενσωματώνουν τη διάσταση του φύλου είναι απαραίτητες για να διασφαλιστεί ότι όλοι οι νέοι έχουν πρόσβαση σε ποιοτικές ευκαιρίες απασχόλησης.
Οι κυβερνήσεις, οι εργοδότες και οι εργαζόμενοι έχουν όλοι ρόλο στη διαμόρφωση πολιτικών που δίνουν στους νέους εμπιστοσύνη για το μέλλον τους. Η επένδυση στην αξιοπρεπή εργασία για τους νέους είναι μία από τις καλύτερες επενδύσεις που μπορούν να κάνουν οι χώρες για τη μακροπρόθεσμη παραγωγικότητα, την ανθεκτικότητα και την κοινωνική συνοχή τους.
